Kościół farny

Kościół wzniesiono w II połowie XIV wieku w miejscu gdzie Łyna zatacza najpełniejszy łuk, tuż przy murze obronnym. Ze swoją potężną wieżą z XV wieku kościół ten stanowił godne dopełnienie fortyfikacji miejskich. Zbudowany na rzucie prostokąta jest kościołem późnogotyckim, halowym i orientowanym. Po pożarze w 1698 r. odbudowywano go etapami, przy czym dach znacznie obniżono w porównaniu z dawną wysokością. W 1701 r. na środku dachu wzniesiono sygnaturkę, a około 1717 r. wieża otrzymała hełm barokowy z galerią, zakończony postacią św. Michała Archanioła i chorągiewką, na której widnieje herb fundatora biskupa Teodora Potockiego - Pilawa. W latach 1891 - 1896 dobudowano prezbiterium wraz z zakrystiami oraz kruchty. Przy kościele od strony północnej znajduje się rzeźbiona figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1709 r. i dzwonnica barokowa (kl. III) z 1760 r.

Trójnawowa świątynia przykryta jest późnogotyckimi sklepieniami gwiaździstymi. Na uwagę zasługują wcześniejsze elementy wyposażenia kościoła. Koło klasycystycznej ambony z 1880 r. zwisa ze sklepienia świecznik z 1604 r. o późnogotyckich formach. W pseudogotyckim ołtarzu głównym wyróżniają się dwie figury aniołów z 1761 r. pochodzące z usuniętego ołtarza, ufundowanego przez biskupa Grabowskiego. W nawie południowej przy trzecim filarze znajduje się późnorenesansowy ołtarz z 1640 r., sygnowany na cokole herbem Ostoja biskupa Mikołaja Szyszkowskiego. W ścianie pod chórem organowym wmurowano wykonaną z brązu wczesnorenesansową płytę nagrobną Hildebrandta Ferbera (zm. W 1530 r.). Na ścianie nawy północnej znajduje się wczesnorenesansowy trzyczęściowy nagrobek z brązu, poświęcony matce biskupa Jana Dantyszka.

Od południa kościoła w kierunku północno-wschodnim znajdują się budynki parafialne: neogotycka kamieniczka z końca XIX wieku, klasycystyczna wikarówka z przełomu XVIII i XX wieku, klasycystyczny, współcześnie odnowiony budynek klasztorny ss. Katarzynek z przełomu XVIII i XIX wieku, plebania z 1757 r. przebudowana na początku XIX wieku, klasztor ss. Katarzynek z końca XVIII wieku, dawny budynek klasztorny z XVII-XVIII wieku o konstrukcji szachulcowej, odremontowany w XIX wieku - obecnie budynek gospodarczy.

Źródło: "Lidzbark Warmiński i okolice" - Informator turystyczny - Roman Marchwiński, Jerzy Przeracki, Edward Radtke, Krajowa Agencja Wydawnicza, Gdańsk 1981 r.